Steeds meer ouders willen cadeaus die niet weer iets met een scherm zijn. Dat is begrijpelijk: kinderen kijken thuis al, op school al, bij vriendjes al. De vraag is niet zozeer ‘hoe houden we het kind van het scherm af’, maar ‘wat geven we waar ze net zo lang mee bezig zijn als met een tablet’.
Een paar categorieën die in onze ervaring vaak goed werken zonder scherm.
Bouwsets met openeinde
Lego, Kapla, magneetblokken, Meccano. Het verschil met een set die volgens één instructie in elkaar gaat, is dat een open-einde-set telkens iets anders kan worden. Een Lego-doos is na de eerste bouw vaak vergeten. Een grote bak losse Lego blijft tien jaar mee. Voor langere bezigheid: kies bouwsets die ook leuk zijn als ze klaar zijn (bijvoorbeeld een treinbaan, een poppenhuis, een ruimteschip dat door de kamer kan vliegen).
Bouwsets werken vooral goed voor kinderen tussen 3 en 6 jaar. Meer suggesties verzamelen we onder cadeaus voor kleuters.
Knutselsets met een doel
Een knutselset waarvan het eindresultaat ook echt iets is werkt beter dan losse knutselspullen. Een sieradenmaak-set die echte armbandjes oplevert. Een wetenschappelijk experimentenset met tien proefjes die je in een schriftje vastlegt. Een werkstuk-doos waar het kind zelf iets uit kiest. Het verschil zit in: heeft het kind aan het einde iets dat het kan laten zien, of is het bezig-zijn-zelf het doel?
In de leeftijd van 6 tot 9 lopen knutselsets als deze het beste. We tippen er een paar onder cadeaus voor schoolkinderen.
Boeken die je niet wegleest
Een boek vraagt actieve aandacht en kan een kind een hele zaterdagmiddag bezighouden. Voor jonge lezers werken boeken met veel illustraties en korte hoofdstukken vaak goed. Voor wat oudere kinderen: serie-boeken (Harry Potter, Het Achterhuis, De Waanzinnige Boomhut) waar ze in kunnen blijven hangen na het eerste deel. Voor tieners: een boek waarvan een vriend gezegd heeft dat het goed is, telt zwaarder dan elke topplaats op een lijst.
Voor lezers van 9 tot 12 staan er gerichte leestips onder cadeaus voor bijna-tieners.
Hobby-startpakketten
Een eerste echte hobby is vaak de beste cadeau-categorie. Niet zomaar iets cadeau geven, maar het kind helpen ergens aan te beginnen. Een tekenset met goede potloden, een keramiekset met klei en kleuren, een kleine gitaar met een lesboekje, een sterrenkijker met een sterrenkaart. Het verschil met los speelgoed: er is een richting in en het kind kan er beter in worden.
In de tienerjaren wordt een hobby vaak een serieuze bezigheid. Onze rubriek cadeaus voor tieners heeft suggesties die daarbij passen.
Spellen die ouders ook leuk vinden
Bordspellen worden vaak alleen op zondagmiddag uit de kast gehaald, maar de spelletjes die echt blijven, zijn die waar zowel het kind als de ouder een goede tijd aan heeft. Bestaat: Catan Junior, Colt Express, Carcassonne. Bestaat ook minder leuk: spellen waar de ouder het binnen drie minuten zat is. Investeer iets meer in een spel waar je beiden een uur aan wil zitten.
Welk spel werkt voor welke leeftijd, daar gaat ons overzicht per leeftijd verder op in.
Buiten-cadeaus
Een vlieger, een step, een trampoline, een verrekijker, een vissersuitrusting. Buiten zijn is van zichzelf al een schermloos alternatief. Een cadeau dat het kind reden geeft om naar buiten te willen, doet meer dan een cadeau dat alleen binnen werkt.
Buitenspeelgoed pakt vaak echt aan vanaf een jaar of zes. Wat dan goed werkt, staat onder cadeaus voor schoolkinderen.